Kontantsal og kassasystem

Sel du varer eller tenester der kunden gjer opp umiddelbart ved bruk av kontantar, betalingskort eller betalingsløysingar på mobil (for eksempel Vipps), vert dette kalla kontantsal.


Då må du ha eit kassasystem som tilfredsstiller kravet til kontantsal i bokføringsreglane.

Bokføringsforskriften om dokumentasjon av kontantsalg

Bokføringspliktige med kontantsal må nytte eit produkterklært kassasystemProdukterklæring inneber at leverandøren av kassasystemet har sendt inn eit skjema til Skatteetaten (produkterklæringa) og gjennom dette bekrefta at kassasystemet tilfredsstiller krava i kassasystemlova og -forskrifta. Produkterklæringa skal følgje med kassasystemet ved sal, utleige eller utlån. Skatteetaten har til kvar tid oversikt over kva for kassasystem som er produkterklærte.

Skatteetaten – oversikt over kassasystemer med produkterklæring

Bokføringspliktige som ikkje brukar eit produkterklært kassasystem vil kunne ileggjast eit lovbrotsgebyr på ti rettsgebyr (p.t. kr 11 720), og det dobbelte ved gjentekne lovbrot innan eitt år.

Skatteforvaltningslovens bestemmelser om overtredelsesgebyr

Registrering og kvittering

Alle sal skal registrerast på kassasystemet med ein gong salet skjer. Har du eit kassasystem med skjerm skal dette vere lett synleg for kunden.

Ved kvart sal skal det skrivast ut ei salgskvittering som skal gjevast til kunden. Dette gjeld likevel ikkje dersom det vert nytta ei integrert betalingsløysingløysing der informasjon om salet vert sendt frå kassasystemet til betalingsløysinga, og betalinga vert registrert automatisk i kassasystemet, og kunden ikkje ønskjer kvittering.

Bokføringsforskriften om dokumentasjon av kontantsalg

Dagsoppgjer

Ved dagens slutt må du skrive ut eller lagre ei samanstilling av dagens registreringar i kassasystemet (Z-rapport). Kontantbehaldninga og rapportane frå kvar enkelt betalingsterminal skal avstemmast mot opplysningane på Z-rapporten.


Eventuelle differansar må du forklare. Det skal gå fram kven som har gjort oppteljinga av kontantbehaldninga og avstemt kontantsalet.

Bokføringsforskriften om krav til registreringer i kassasystemet

Bokføringsforskriften om dagsoppgjør

Bankterminal og betalingsløysingar på mobil

Ein bankterminal er i seg sjølv ikkje eit kassasystem. Det finst likevel mange leverandørar som tilbyr integrerte løysingar for kassasystem og bankterminalar. Heller ikkje betalingsløysingar på mobil (for eksempel Vipps) kan i seg sjølv erstatte kravet til kassasystem.

Unntak frå kravet om kassaapparat

Har du kontantsal under kroner 50 000,- eksklusiv mva per år treng du ikkje å ha eit kassasystem. Det same gjeld dersom du driv ambulerande verksemd eller har sporadiske kontantsal, og salet eksklusiv mva er under 3 x grunnbeløpet i folketrygda (for tida kroner 299 574) i løpet av eit rekneskapsår. Du må då dokumentere kontantsalet på ein av desse måtane:

  • Fortløpande i innbunden bok der sidene er førehandsnummererte.
  • Ved gjenpart av daterte førehandsnummererte salsvedlegg (kvitteringsblokk eller liknande)
  • Ved datert og signert oppstilling over ut- og innleverte varer og kontantar.

Dersom du har eit fakturasystem som kan utferde kontantfaktura i samsvar med krava i bokføringsreglane til innhald i ein ordinær faktura, kan du i nokre tilfelle velje å bruke dette i staden for å ha eit kassasystem. Det må då gjerast ei dagleg oppteljing av kassabehaldninga som vert avstemt mot dei utferda kontantfakturaane. Skattedirektoratet har i ein prinsipputtale presisert nærmare kven som kan nytte seg av dette unntaket.

Skatteetaten om unntak fra kravene om kassaapparat

Bokføringsforskriften om unntak fra kravene om dokumentasjon av kontantsalg

Skatteetaten om bruk av kontantfaktura som alternativ til kassasystem (prinsipputtalelse)

Eigne reglar for nokre bransjar

I nokre bransjar er det gjeve endå meir spesifiserte krav til dokumentasjon av kontantsal. Dette gjeld for eksempel frisørar, taxinæringa og serveringsstadar med alkoholservering. Du finn desse særreglane i bokføringsforskrifta.

Bokføringsforskriften om tilleggsbestemmelser og særlige regler for enkelte næringer og bransjer

Bokføringsforskriften om kontantomsetning - frisører, hårpleie og skjønnhetspleie

Bokføringsforskriften om kontantomsetning – serveringssteder

Bokføringsforskriften om kontantomsetning - taxinæringen

Sal over internett eller ved oppkrav

Sal over internett eller ved oppkrav vert ikkje rekna som kontantsal etter bokføringsreglane. Dette gjeld sjølv om betalinga skjer ved levering. Sal over internett eller ved oppkrav skal dokumenterast etter dei ordinære reglane for kredittsal (faktura).

Fant du det du leitte etter?

Takk for tilbakemeldinga.

Åpne kontaktskjema